De roots van de families Mosterd en van Jolanda van B. liggen in en om het Veluwse dorp Epe. Daar zal een grote mate van toeval bij zijn, maar het is niet de enige overeenkomst. In de jaren negentig ging de fantasie van Jolanda met haar op de loop. Wat vermoedelijk niet meer was dan een incestachtige ervaring binnen het gezin groeide uit tot ritueel misbruik waarbij tal van haar baby's al dan niet ongeboren werden vermorzeld, geofferd, teruggeduwd in de baarmoeder, met kettingzagen in stukken werden gesneden, opgegeten, je kunt het zo gek niet verzinnen of Jolanda had het meegemaakt. En de rechters slikten het allemaal voor zoete koek. Nog steeds zitten er twee broers vast op haar onzinverklaringen, in de tbs, al zeventien jaar.
Voor het tijdschrift Koud Bloed, dat nu in de winkel ligt, ging ik terug naar Epe en omstreken. En werd overvallen door grote droefenis. De slachtoffers van Jolanda – een groot deel van haar familie en allerlei kennissen – zijn als melaatsen uit de omgeving weggetrokken, verstoten uit de gemeenschap, niemand wil hen kennen. De broers Ronald en Gerrit van Z. zijn levend dood. Niemand weet waar ze zitten. Van Ronald heb ik de advocaat gevonden, maar die weet niet of hij nog wel zijn advocaat is, dat moet dit jaar blijken als het tweejaarlijkse verzoek om verlenging van de tbs aan de orde komt.
Professor Willem Wagenaar schreef er vorig jaar een hoofdstuk over, in zijn boek 'De Slapende Rechter'. Hij vond dat de CEAS (Commissie Evaluatie Afgedane Strafzaken) de zaak-Epe zou moeten voorleggen aan de Hoge Raad, voor herziening. Dat deed de commissie niet: er zat geen nieuws in. Wagenaar was niet verbaasd: de rechters die hierover moeten beslissen hebben zelf kilo's boter op hun hoofd omdat ze zelf betrokken waren bij de grootste gerechtelijke dwalingen uit onze geschiedenis: Putten, de Schiedammer Parkmoord en Epe zelf.
Wat mij verbaasde: Wagenaar weet ook niets van de broers. Niet waar ze zitten, hij heeft geen contact gehad met hun advocaten, hij weet niet eens of ze wel uit die tbs zouden wÃllen. Dat is voor hem niet relevant. Misschien is het maar beter zo: het gaat om mensen die zich in de gewone maatschappij toch maar moeizaam staande konden houden. Niet opgewassen tegen de politie die hen verhoorde, niet tegen de deskundigen die hen onderzochten en aan hun pro-deo-advocaten hadden ze ook niets. Al is de vraag wat die hadden kunnen doen: de publieke opinie had al geoordeeld, feiten deden er niet toe, rechters zijn ook maar mensen en Jolanda was slachtoffer en zielig, daar mocht je geen kritische vragen bij zetten.
Dat is met Maria Mosterd een beetje van hetzelfde laken een pak: ook zij was een zielig slachtoffer bij wie geen vragen mochten worden gesteld. In haar geval zijn de echte slachtoffers de Thorbecke-school en 'loverboy' Manou. De laatste was gisteravond te zien in een documentaire op SBS. Bij De Wereld Draait Door, waar Maria's uitgever Chris ten Kate in discussie ging met Peter de Vries, bleef mijn boek buiten beeld, alleen Ten Kate wilde daar graag iets over zeggen, uiteraard in negatieve zin. Bij dit soort gelegenheden wreekt het zich een beetje dat je er als schrijver voor hebt gekozen niet op televisie te verschijnen en het zelf op te nemen voor je 'geesteskind', maar toch heb ik daar in het geheel geen spijt van: uiteindelijk gaat het alleen om de geschreven tekst en de lezers, niet om televisiekijkers.
Gisteren in NRC Handelsblad een toepasselijke Fokke & Sukke. Die mag ik in het kader van 'nieuws' vast wel even aanhalen. Overigens vind ik F&S in de krant meestal veel sterker dan in De Wereld Draait Door.
Jij toont karakter daar heb ik respect voor.
Ik had dat boek van Maria Mosterd vorig jaar van iemand gekregen. Na een paar pagina’s lezen vond ik de schrijfster maar een rare kwibus, een soort hersenloze zombie die zonder iets te vragen alles doet wat een of andere zwarte jongen – die ze niet eens kende- van haar vroeg. Toen ik bij het stuk kwam waarin iemand een emmer met daarin een rat op zijn buik kreeg gedrukt, had ik genoeg gelezen en smeet het boek weg: het verhaal kwam duidelijk voort uit de fantasie van een puber met psychische problemen. Hulde aan HJK dat hij dit als ‘echt’ gepresenteerde boek even gefileerd heeft. Want van de overige media hebben we al die tijd niks gehoord: die slikten alles voor zoete koek. Maria had haar boek gewoon een roman moeten noemen, dan was er niks aan de hand geweest.
HJK, toeval of niet. Toen ik vannacht ergens iets las over jouw boek en over Maria Mosterd schoot onmiddellijk Yolanda door me heen. Ik schreef er een column over en zie nu dat jij dezelfde vergelijking trekt.
Ook Maria kon haar verhaal op televisie doen zonder dat journalisten haar kritische vragen stelden. Men nam het aan voor zoete koek. In huize Mosterd en bij de uitgever van Gennep rinkelde de kassa. Non-fictie verkoopt veel beter dan een roman.
Toch hoeft een erg onwaarschijnlijk verhaal niet altijd fictie te zijn. Ik beschrijf in mijn laatste column hoe het bedrog van Yolanda een wig sloeg tussen mijn plannen het boek van Hein Kips te laten uitgeven. Dat boek ging over wat we later de IRT-affaire zouden noemen.
http://www.kovandijkvertelt.nl/2010/05/echte-mannen-kaas-hein-yolanda/
Vreemde gedachte,mensen die zich maar moeilijk staande kunnen houden zouden beter af zijn in een tbs kliniek?
Ach misschien niet zo gek”Bonnie mag niet buiten spelen,Bonnie komt niet op straat”
Dat ben ik niet met je eens.
Als je er bewust voor kiest niet op tv te verschijnen om – ongetwijfeld terechte redenen – moet je ook niet achteraf daarover lopen “zeuren”.
Jouw keus, jouw beleid en dus moet je het ook nemen zoals het is!
IJsbrand van Breugel is terecht! Levend en wel.
Nooit geweten dat het zo is afgelopen met die Yolanda van B. zaak… Dit is de wereld op zijn kop: de gerenommeerde professor die precies weet waar hij het over heeft (Wagenaar) versus rechters die alleen hebben doorgeleerd om andermans regels op te volgen en zelfs dat verkeerd doen.
Voor alle duidelijkheid: Rechten is geen wetenschap (zoals iedere jurist kan beamen), psychologie wel.
Die hele zaak van Yolanda is vanuit psychologisch oogpunt een misser. Haar herinneringen zijn aantoonbaar onbetrouwbaar als bewijs. Hoe kan het dan tot een veroordeling leiden? Echt, hier valt me de bek van open en die is voorlopig niet meer dicht.
N.B.
Onmogelijk dat van een minderjarige client (toen in therapeutische setting) er vanuit de directie een therapeutisch verhaal naar een uitgever wordt doorgezonden.
Moeder Lucie tekende voor plaatsing van haar minderjarige dochter. Moeder Lucie herschreef de mails en moeder Lucie zond door. Punt.
Heel soms zegt zelfs de politie wat zinnigs, moet dan wel uit Zwolle komen en niet uit het Den Haag van Generaal- Procureur Brouwer aka Generaal Walnooot ( grote Fan van De Vries)
“Zwolse politie onderzoekt lek Mosterd-stukken”
“Wij geven geen stukken vrij en werken ook niet mee aan dit soort programma’s. Peter R. de Vries is entertainment en dient geen opsporingsdoel. Onze veiligheidsman zoekt uit hoe het kan dat de stukken beschikbaar zijn gekomen van SBS6. Maria Mosterd speelt bij ons helemaal niet.”
Zie het Kranten artikel: http://www.destentor.nl/regio/zwolle/6671263/Zwolse-politie-onderzoekt-lek-Mosterdstukken.ece
@ Siem
En hoe weet jij zo zeker dat moeder Mosterd dat deed?
We willen bewijzen
@ Ko van Dijk
Dat was een interessant stuk dat je hebt geschreven. Het is jammer dat fantasten het vaak verpesten voor mensen die de waarheid spreken. Dat geldt voor grote fantasten zoals Yolanda en Maria, maar ook voor de vele gevallen waarin vrouwen liegen over verkrachtingen. Daar zijn de echte slachtoffers niet mee gediend. Jammer dat het boek van Kip nooit is uitgegeven. Maar ja, dat is nu mosterd na de maaltijd (no pun intended).
Ik sluit me aan bij ‘Manou’: ‘Dat meisje heeft hulp nodig’
Hajee, bovenstaande reaktie is ingegeven door rancune, en niet meer dan dat. Ik zou de plaatsing ervan oprecht opnieuw overwegen.
Beste Ada,
Ik kan niet zien welke reactie je bedoelt.
Hendrik Jan
@ Johan,
Psychologie is ook geen wetenschap ben je gek joh! Wagenaar kan wel van alles uit zijn dikke duim zuigen alleen maar omdat hij een titel heeft.
Wagenaar heeft het destijds ook versierd dat Demjanjuk werd vrijgesproken terwijl later toch bleek dat hij wel degelijk in kampen werkzaam was geweest.
Ga nooit op een psycholoog af, dat is wel zo ongeveer de meest onbetrouwbare studie die er te verzinnen is.
Oh ja, ik heb het boek van H.J. Korterink gekocht, interessant en goed leesbaar.
@amer: en jij baseert je op????? Lekker makkelijk, stellige uitspraken doen zonder argumenten/bewijs/boek te lezen. Dat kan iedereen.
Wagenaar heeft geen “vrijspraak versierd”. Wagenaar heeft alleen gezegd dat de ooggetuigenverslagen over Demjanjuk niet voldoende betrouwbaar waren als bewijs. Er was meer bewijs nodig. Als dat later is geleverd, prima.
Ik ben zelf eens proefpersoon geweest in een experiment over ooggetuigenissen. Tot mijn verbazing herinnerde mijn buurvrouw zich de dader als een neger, terwijl ik zeker wist dat het een blonde jongen was. Toen gingen mijn ogen open. En wij waren niet eens getraumatiseerd.
Dus amer, kun je alleen je eigen waarheid roepen, of kun je hem ook nog onderbouwen?
@ Johan,
Je zegt het zelf al. In het brein gebeurt zoveel en geen buitenstaander die daar over kan oordelen, ook Wagenaar niet.
Het gaat niet over mijn waarheid, het gaat over harde feiten. Psychologie is geen harde wetenschap. Zo simpel is het.
Een psycholoog kan niets bewijzen en een psycholoog kan ook niets ontkrachten. Meer dan een paar theorietjes loslaten die niets met harde feiten te maken hebben, kan een psycholoog niet.
Als je in de misdaad met psychologen gaat beginnen, kom je niet veel verder. Het gaat om de feiten en niet om vage theorietjes.
@Amer
“Demjanjuk werd vrijgesproken terwijl later toch bleek dat hij wel degelijk in kampen werkzaam was geweest.”
Dat laatste is nooit hard bewezen en het hangt juist weer samen met het feit of je de getuigen wilt geloven
Je presenteert dus in feite een circelredenering:
“Wagenaar heeft ongelijk omdat wij de getuigen willen geloven die zeggen dat Demjanuk schuldig is, dus dat bewijst dat Wagenaar ongelijk had! “
@ Ed,
Er zijn pas later kamppassen gevonden van Demjanjuk, maar dan nog is het natuurlijk altijd nog mogelijk dat de getuigen stomtoevallig de foute man hebben aangewezen, zoals Wagenaar voordat de kamppassen werden gevonden, zo succesvol heeft bepleit.
In de zaak Zetten, heeft niet alleen Wagenaar zo zijn bedenkingen gehad, ook oud rechter Asscher heeft in zijn afscheidsinterview met Vrij Nederland gezegd dat hij toen al dacht dat het vonnis niet correct was. Opmerkelijk lijkt me, een rechter die zijn collega’s openlijk afvalt. Toen al.
Het gaat mij niet om die Veluwezaak, begrijp me niet verkeerd hoor, het gaat mij erom dat psychologie geen wetenschap is.
Kijk maar naar de voorbeelden van de mensen die tijdens hun verlofperiode in herhaling vielen terwijl de psychologen hadden verklaard dat dit niet zou gebeuren.
Psychologen zijn geschikt voor begeleiding van mensen, maar in de rechtszaal kunnen ze niets aantonen of uitsluiten. Psychologen zijn veredelde Jomanda’s, meer dan een combinatie van mensenkennis en gokken is psychologie niet.
@Amer
Er is -vreemd genoeg pas na jaren- één SS identiteitsbewijs gevonden waarvan één deskundige beweert dat het echt is, overigens dan nog kan het een persoonsverwisseling betreffen.
Desalniettemin klopt het wat je zegt over Wagenaar. Wagenaar heeft niets gezegd over de schuld of onschuld van Demjanuk, en dat doe ik ook niet: Hij heeft enkel wat gezegd over de betrouwbaarheid van de herinneringen (zoals jij in feite ook al aangeeft).
Afgezien daarvan, heb ik altijd wat moeite met bewijs dat ter elfder ure als een deus ex machina tevoorschijn komt
Overigens is ook rechtspraak geen harde wetenschap. feiten zijn misschien feiten, maar het gaat er om welke conclusies je verbind aan die feiten.
Feit: iemand wordt gevonden gebogen over een dode en heeft een pistool in zijn hand.
Dat zegt nog niets over zijn schuld, het zegt niets over moord, doodslag, zelfmoord, dood door schuld, ongeluk etc.
Maar al te vaak lees je in vonnissen: “aangenomen moet worden”, “er is geen bewijs voor de versie van de verdachte”, “Het verhaal van de verdachte is ongeloofwaardig” (zonder dat dat laatste verder wordt gejustificeerd).
Rechtspraak is misschien nog wel een vagere ‘wetenschap’ dan psychologie of psychiatrie
“Wat mij verbaasde: Wagenaar weet ook niets van de broers. Niet waar ze zitten, hij heeft geen contact gehad met hun advocaten, hij weet niet eens of ze wel uit die tbs zouden wÃllen.”
Dat is misschien wel zo, maar het is een wat vreemde redenatie. Je mag er van uitgaan dat iemand liever niet opgesloten zit. Met bovenstaande redenatie kun je ook zeggen: laten we maar geen noodhulp sturen naar Haiti want ik weet niets van die mensen en misschien willen ze helemaal geen nieuw huis.
“Misschien is het maar beter zo: het gaat om mensen die zich in de gewone maatschappij toch maar moeizaam staande konden houden. Niet opgewassen tegen de politie die hen verhoorde, niet tegen de deskundigen die hen onderzochten en aan hun pro-deo-advocaten hadden ze ook niets.”
Deze zinsnede begrijp ik niet helemaal. ‘is het maar beter’ dat Wagenaar voor ze op komt of ‘is het maar beter’ dat ze in de TBS blijven omdat ze ‘zich toch niet staande konden houden’. Dat zou toch wel een vreemd argument zijn: alle sociaal zwakkeren maar naar de TBS want dat is beter voor ze.
@amer: ga je nou nog eens je mening over psychologie onderbouwen met FEITEN (als je weet wat een feit is tenminste)? Ik ga graag de discussie met je aan maar heb nog geen enkel duidelijk argument gehoord (behalve domme kul over TBS-ers -> wil je zeker ook psychiatrie afschaffen? Oh ja, laten we ook de medische wetenschap afschaffen want er gaan best wel mensen dood op de operatietafel. En bestuurskunde en economie, want we hebben een overheidstekort. En ICT, want er zijn nog steeds computervirussen)
Je schrijft: “Psychologie is geen harde wetenschap. Zo simpel is het.” -> wauw, God bestaat en heet amer
Of: “meer dan een combinatie van mensenkennis en gokken is psychologie niet.” -> poe poe, wat weet die amer toch veel, blij dat ik nu alsnog ontdek dat mijn universitaire graad flauwekul is.
Als je alleen naar je eigen ge*** wilt luisteren zou ik zeggen: ga plassen.
@ed: rechten is geen wetenschap, criminologie en psychologie wel. Het verschil is of je onderzoek doet dan aan eisen van de wetenschap voldoet. Psychologie is als wetenschap zo grondig (omdat ze zich als nieuwe tak heeft moeten “invechten”) dat ook beta-wetenschappen psychologische onderzoeksmethoden en opstellingen gebruiken.
@ Johan,
Je kunt boos worden maar de uitspraken die in de psychologie worden gedaan zijn nergens te staven, met andere woorden bewijs voor wat een psycholoog beweert is nergens te vinden. Het is geen harde wetenschap. Punt uit.
En over die graad, ach psycholoog is een vrij beroep, we mogen ons allemaal psycholoog noemen. Psychologie valt net als alternatieve geneeskunde onder de vrije beroepsgroep.