Esther Vroegh, in 1975 geboren in een Brabantse ondernemersfamilie, gaat op haar achttiende rechten studeren in Utrecht.

“De eerste twee jaar vond ik er niet veel aan, dat was erg algemeen, en voor iemand met weinig zitvlees erg saai. In het derde jaar kwam strafrecht erbij en toen begon ik het interessant te vinden. Het was de tijd van de IRT-affaire, met ‘grote mannen’ als Doedens. Ik ben afgestudeerd in civiel- en in strafrecht. De teneur op de universiteit was: met strafrecht is geen droog brood te verdienen, alleen voor een paar wijze oude mannen. Of je moest een idealist zijn in de sociale advocatuur.”

“Economisch strafrecht trok mij het meest aan: ondernemers die de fout in gaan. Dat is een vrij complexe wetgeving. Er staan grote financiële belangen op het spel en de mensen om wie het gaat hebben vaak geen idee van de strafwaardigheid. Ook rechters weten vaak niet precies hoe dat zit. Je krijgt te maken met ondernemers die failliet gaan en ook privé worden aangesproken. Het gaat niet om criminelen-pur-sang, er is veel wanhoop. Verantwoordelijkheid voor het personeel, soms tientallen mensen. Een bedrijf dat iemand boven het hoofd is gegroeid.”

“Mijn eerste stage was bij Han Vallenduuk in Haarlem, een advocatenkantoor dat zich bezighield met economische delicten, voornamelijk in het beroepsgoederenvervoer. Na mijn stage kon ik daar blijven. Het is een interessante sector. In deze regio heb je te maken met veel transport van bloemen en fruit, stukgoed. Chauffeurs die moeten wachten op containers en dan de verloren tijd proberen goed te maken. Overbelading. Het gaat om enorme bedragen die als sancties worden opgelegd. Ondernemers die vinden dat hun het leven zuur wordt gemaakt door allerlei regelgeving. Er kwamen ook steeds meer drugszaken bij, vrachtwagens met wiet, meestal naar Engeland. Het belang van de eigenaar was de auto’s zo snel en zo heel mogelijk terug te krijgen, de Engelse en Franse douane hadden de neiging de boel helemaal te strippen. Het werk voor ons verschoof steeds meer naar de chauffeurs die opgepakt waren, daardoor kwam het ‘commune strafrecht’ meer het kantoor binnen.”

In 2003 staat ze Rob S. bij, hij werd verdacht van moord op Yvonne Catsburg uit Hoofddorp. Zij was (en is nog steeds) spoorloos verdwenen. Toen werd mij voor het eerst duidelijk hoe bikkelhard justitie het kan spelen. Hij werd om de haverklap uit de cel gehaald voor verhoor, hij werd aan het eind van het land in een cel gezet zodat de advocaat er niet bij kon zijn. Hij is uiteindelijk vrijgelaten, maar de politie heeft hem nog jarenlang in de gaten gehouden. Hij is begin 2009 overleden.”

Intussen had Esther samen met collega Robert-Jan Mesland de strafrechttak van een kantoor in Hoofddorp op zich genomen en op 1 januari 2007 begonnen ze met z’n tweeën een eigen kantoor aan de Nieuwe Gracht in Haarlem, met één advocaat-medewerker en een aantal juridisch medewerkers.

Een van de meest bizarre zaken waar ze bij betrokken raakt is de bekende snelkookpanmoord. Esther staat samen met Robert-Jan Tamara N. bij. Zij was bevriend met de Turkse Meral, die getrouwd was met Mehmet. Tamara was een stuk jonger. Ze kwam veel bij Mehmet en Meral over de vloer. Op een gegeven moment had Mehmet hooglopende ruzie met zijn broer Ali. Hij bedacht een plan om Ali letterlijk om zeep te helpen: Tamara en Meral moesten Ali helemaal insmeren met ontharingscrème, dat zou Ali vast prettig vinden. Als hij op de grond lag, moesten ze op hem gaan zitten zodat hij geen kant op kon. Mehmet heeft Ali toen het hoofd ingeslagen, daarna is dat hoofd in een snelkookpan uitgekookt, de rest van de lichaamsdelen is op diverse plekken in Nederland gedumpt.

Het drama kwam aan het licht nadat Meral ook spoorloos verdwenen was, maar echtgenoot Mehmet had nog wel kinderbijslag aangevraagd en op een gegeven moment was de vraag gekomen waar zijn vrouw was. “Weggelopen,” zei Mehmet. Tamara werd uitgenodigd op het bureau.

Esther: “Tamara werd als getuige verhoord. Toen zei ze dat ze het hele verhaal wel wilde vertellen, als ze in een getuigenbeschermingsprogramma kwam. Dat was goed, het zou geregeld worden en vervolgens werd ze door twee rechercheurs verhoord. Die wisten niet wat hen overkwam: Tamara vertelde alles van a tot z. Zij dacht dat ze dat deed als getuige, maar tot haar verbazing werd ze aangehouden als verdachte. De officier van justitie zei in eerste instantie dat ze Tamara nooit had gesproken. Toen wij haar als cliënte kregen was ik eerst ook een beetje sceptisch, maar toen liet ze het visitekaartje van de officier zien, met haar 06-nummer en toen brak er paniek uit. Ze hadden er gewoon een rotzooitje van gemaakt en dat heeft het Hof ook zo beoordeeld. Uiteindelijk heeft Tamara in hoger beroep zeven jaar gekregen.”

Als vanaf het begin alle gesprekken op video waren opgenomen – zoals in de Angelsaksische landen – had dat veel ellende en misverstanden voorkomen, maar in Nederland is het vaak nog behelpen. “Ook in deze zaak was er niks opgenomen. In andere zaken zie je dat op het moment suprême net de band vol is, of per ongeluk gewist, of dat de videokamer niet beschikbaar was.”

In de Acroniem-zaak, het geruchtmakende proces tegen de Amsterdamse Hells Angels, had Esther Vroegh een cliënt uit Haarlem en één uit Hoofddorp. Ze werden beschuldigd van deelname aan een criminele organisatie. Dat proces liep in 2008 uiteindelijk stuk op de zogenaamde geheimhoudergesprekken waar justitie in Amsterdam naar de mening van het Hof te onzorgvuldig mee was omgegaan, waardoor de hele aanklacht in de prullenmand verdween. “In de media is een beetje het beeld ontstaan van allerlei zware criminelen die ten onrechte op straat kwamen te staan, maar als je de aanklachten zag: die waren ook wel heel erg overtrokken, het was allemaal erg zwaar aangezet. Mijn cliënten bijvoorbeeld hadden geen van beiden een strafblad.”

Over ‘vuile spelletjes’ gesproken: in januari 2007 werd Kim V. opgepakt, ze werd ervan verdacht haar twee kinderen, in Purmerend, te hebben vermoord.

“Daar is werkelijk alles fout gegaan wat je kunt bedenken. Er was geen technisch bewijs tegen haar, zij had vanaf het begin ontkend. Dan zit ze in de auto bij een rechercheur en dan komt ze ineens met een klip-en-klare bekentenis, maar: niet op band, geen enkel steunbewijs voor, zelf ontkend dat ze dat zou hebben gezegd. Zij had ook helemaal geen motief, ze was niet hysterisch of wanhopig. Opmerkelijk was dat er op de plaats delict dna van een onbekende man was aangetroffen. Zij had meteen al aangegeven van wie dat volgens haar was, maar de politie heeft niets gedaan om die persoon op te zoeken.

Op eigen initiatief zijn wij met onze eigen deskundigen het technisch/forensisch bewijs opnieuw gaan bekijken en analyseren. Het ging erom dat we van een aantal personen wilden uitsluiten dat het dna van hen was: van familieleden en kennissen die daar wel vaker over de vloer kwamen. Het bleek van geen van hen te zijn. Het was dna dat op cruciale plekken op de plaats delict was aangetroffen. Kim liep zelf op blote voeten, bij haar was geen spoor van bloed gevonden. Ze had lange kunstnagels, daar zat ook geen bloed onder. Het scenario dat Kim van het begin af aan schetste is dat de moorden zijn gepleegd door een zekere Bennie, die volgens Kim ’s nachts tegen half twee de woning was binnengekomen. De deur was altijd open. Van haar ex-vriend  – de vader van de kinderen -was bekend dat hij veel schulden en andere problemen had in het drugsmilieu. Toen de onbekende man binnenkwam, vroeg hij: ‘Waar is Roel?’ Die was er niet, toen had hij gezegd: ‘Dan maak ik zijn kinderen kapot’. Kim heeft met hem geworsteld, heeft hem ook goed genoeg kunnen zien om een compositietekening te laten maken, maar het Openbaar Ministerie wilde daar niet aan. Het verhoor van Kim, daar lusten de honden geen brood van, ze werd uitgescholden voor ‘vuile junk’ en ‘wie van je kinderen heb je als eerste gestoken’; ze is op ontoelaatbare wijze, gezien de moeilijke positie waarin zij zich bevond, geïntimideerd en bedreigd.”

Kim is vrijgesproken, justitie is in hoger beroep gegaan en nu wordt er meer onderzoek gedaan. Kosten noch moeiten worden gespaard, buitenlandse deskundigen worden ingehuurd, maar met het zoeken naar de echte dader blijft het behelpen. De compositietekening van Bennie is inmiddels verspreid. Mondjesmaat, regionaal en op uitdrukkelijke last van het Gerechtshof in Amsterdam.

Minder heftig, maar ook bijzonder:

In augustus 2008 reed een groepje wielrenners over de Westfriese Zeedijk bij Warmenhuizen. Ze haalden een tachtigjarige fietster in, één van de wielrenners raakte met zijn stuur haar zadel. De vrouw viel in de berm. Aanvankelijk leek er niet veel aan de hand, maar de vrouw werd voor alle zekerheid wel in het ziekenhuis opgenomen. Daar overleed ze drie dagen later aan een inwendige bloeding. Justitie zet zwaar in: dood door schuld. Een zaak waar Esther om meer dan één reden de nodige affiniteit mee heeft: ze doet zelf van jongsaf aan veel aan wielrennen.

En dan moeten we het eigenlijk ook nog hebben over de schilderijenroof uit het Frans Halsmuseum (in 2002), de Britse undercover die daar is ingezet, het verdwenen losgeld, maar dan wordt dit profiel wat te lang. Die zaak wordt in november 2009 inhoudelijk behandeld. Komen we er dan op terug…

Meer informatie over Esther Vroegh staat op deze website